Qaybta

Aragtiyo

A

Maangal Miyaa Naceybka Loo Qabo Dadka Isku Jinsiga (LGBT)

Afkaarta iyo dhaqammada naceybka ee ku wajahan dadka isku-jinsiga ah waa mid asal-ahaan aan caafimaad qabin oo asalkeeda yahay caqli xumo iyo baqdin micno aan sameyneynin. Mabda’a 1-aad oo lagama maarmaanka u ah oo ay cuskadaan waa saynis diidmo ama iska indha-tirid xaqiiqoyinka cilmi-baarisyo fara badan caddeeyeen oo la inkiri karin. Qofka nacebyka badan maba daneenayo inuu adeegsado sharraxaad...

Dhulka ma innagaa naloo abuuray?

Dhulkaan aan ku dhaqannahay korkiisa boqolkiiba 71 (71%) waa bado ayna dadku ku noolaan karaynin. Boqolkiiba 29-ka (29%) soo hadhay, saddex u dhig hal dhig, ama 33% waa saxaro iyo lama dagaan. Halka dhig ee soo haray, 20 million oo kilometer in kabadan waa qaaradda Antarctica iyo Arctic oo ah baraf iyo lama dagaan uuna dadku ku noolaan karaynin noloshuna suurta gal ku ahayn!

Insaanka iyo xasiloonida

Dadku waxey jecelyihiin xasilloonida. Had iyo goor waxey baadi goob ugu jiraan dareen qabow iyo maskax daggan, kolka ay helaanna waxey diyaar u yihiin inay buuro kaynaan ah seetiyaan si ay ilbidhiqsi dheeraad ah usii hakiyaan. Marna qofku kuma qanacsana qabyo iyo wax dhantaallan. Waaqica noloshu se lid ayey ku tahey dhammeystirnaanta, oo ilaahyo dadku ikhtiraacdeen mooyi e, qof hanka ku qabsadey...

Gabaati mise Gadasho

Inkastoo guurku yahay dhaqan soo jireena hadana markasta waxaa go'aamiya diimaha iyo dhaqamada kala duwan ee bulshooyinku kala leeyihiin. Guurka Soomaalidu wuxuu asal ahaan ku qotomaa diinta islaamka iyo dhaqanka Soomaalida. Sida wax loo meheriyo, waxa la akhriyo, marqaatiyada iyo ka idan qaadashada waxa loo yaqaan "weliyul amriga" ama cidda gabadha dhashay oo la weydiisto waa dhaqan islaamka...

Maxay Soomaalidu Diinta si gaar ah ugu jecel yihiin?

Midda kowaad waxaa isu dhaqan eg carabtii diinta islaamka ka hor iyo ka dib ku noolayd dhulkii ay diintu ka soo baxday iyo soomaalida. Carabtaasi waxa ay ahaayeen dad geela aad u jecel, maansooyin ka la aarsi iyo qabyaalad isugu tiriya, uusan ninka ka mid ahi dan u dhiman ee uu sharafta reerkiisa u dhinto, waxa koox mideeyaa ay ahaayeen wada dhalasho keli ah, ragannimadu ay wax sare ahayd oo...

Waa maxay fikradaha horey loo qabay (Preconceived Ideas) ?

Dadka Soomaaliyeed midda ugu daran ee heeysato ayaa ah in waxkasto iska qaataan xitaa kuwa tagay ee ku nool dalalka dibadda ee la kulmay bulsho leh dhaqamo kala duwan. Qofka Soomaaliga meel kasto uu joogo wuxuu ku adkeeystaa inuu yahay qofka ugu fiican ee leh dhaqanka ugu wanaagsan adduunka. Iyadoo taas jirto ayaa waligiisa uu waxba iska weydiinin dhaqankaan uu xambaarsan yahay, ma mid sumeeysan...

Wadaadadu waa fulayada fikirka

Wadaadka Soomaaligu ma laha fikir dhalad ah oo ku socda danta bulshadiisa ee waa wax uu ku matalayo wadaadka Carbeed. Waxba ma hindiso waxbana ma qoro wadaadku, iyada oo asal ahaan aqoonyahannimadu tahay in wax la qoro si waxaa loo barto, loo darso, loona dhiteeyo. Caalim kasta oo uu sheegto waa arday Carbeed oo weligii kilkisha ku sita buug uu qoray wadaad Carbeed oo isaga mar jaamacadda ka la...

Diintaadu waa juqraafi

Diimuhu ma laha qiimo iskii u muuqda oo lagu garto xaq iyo baadil kan ay yihiin, ee hadba waa sida qofka iyo bulshadu u aragto. Oo diin waliba dadka rumaysan waxay ugu muuqataa xaq muqaddas ah, oo aan loo baahnayn in sina shaki iyo muran loo galiyo. Laakiin, isla diintaasi kuwa aan rumaysnayn waxay ugu muuqanaysaa waalli iyo doqonnimo isbiirsaday, oo loo baahan yahay in ruuxa garaadka lihi iskala...

Dumarka lagu ceebeeyo dhillaynimo (Slut-shaming)

Slut-shaming waa markaad ku weerarto gabdhaha hab-dhaqankooda galmada - ha ahaato mid xiriir galmo ku jirta (sexually active) ama mid kale, si kastoo ay u yar tahay ficilka ay samaysay, waxaa loo tarjumi karaa laguna dhalleeceyn karaa "galmo xad dhaaf ah" (dhillonimo) - waana arrin ay bulshooyinku muddo dheer ka aaminsanaayeen haweenka.

Adeegsiga caqliga iyo akhriska xorta ah

Sida dadka badankiisu aaminsan yahay noolaha oo dhan waxaa ugu sharfan dadka. Dadku waa karaamaysan yahay, asaga ayaana ugu mudan wixii nafi ku jirto. Noolaha oo dhani waa ka siman yihiin wax walba. Nafta, daremayaasha, korriinka, taranka, iyo kuwa kaleba . Waxa kaliya ee inaga soocay waxaas oo makhluuq ahi waa garaadka (intelligence). Taas oo noolayaasha kale aynu dheernahay ama aysan lahaynba.