Qaybta

Saynis

S

Tadawurku waa xaqiiqo cilmiya

Waxaad arkaysaa dad si fudud u yasaya aragtidii Daarwiin ee Tadawurka. Waxa qurux badan qofku markuu wax durayo inuu aqoon u lahaado. Iyadoon meel fog laga eegin cadaymaha Tadawurka, adiga akhristaha ah ayaa tusaale nool u ah. Haddaad u fiirsato jidhkaaga waxa laga helayaa xubno aanad u baahnayn oo aan faa’ido buuran kuu lahayn laakin awoowyaashii aad ka soo tafiirantay muhiim u ahaa.

Xulashada Dabeecadda (Natural Selection)

Noole kasta waxa aasaas u ah (DNA) oo laga dhaxlo labada waalid. DNA-du waxay ka koobantahay afar qayb dhismeedyo oo loo yaqaan Nucleotides kala ahna [ Adenine (A), Thymine (T), Guanine (G) iyo Cytosine (C) ]. Qayb-dhismeeyda aynu sheegnay labo-labo ayay isugu xidhmaan, tusaale : (A-T), (C-G), (A-T)  iyo (G-C). Qaabka ay u habaysan yihiin (Isugu xig-xigaan) ayaa u taagan macluumaad (Cord) oo...

Waaritaan (Immortality)

Si guud marka loo eego erayga "waaritaan" waxa uu ka dhigan yahay - in nolosha lagu waaro. Waa nolol aan dhammaad lahayn oo dhimasho la'aan ah. Balse marka laga eego dhanka diimaha midba si bay u dhigtaa; doodaha falsafadeed ee ka warrama ruuxda si bay u sharxaan; sayniskuna si buu u arkaa waaritaanka nolosha.

Nabinimada Einstein

Albert Einstein 1905-kii wuxuu sheegay in haddii walax mug culus sida qorax, black hole ama bah-qoraxeed ay kala dhex galaan ileyka meesha uu ka soo unkamayo iyo isha eegaysa uu iftiinku leexsamayo oo meeshiisii meelaan ahayn laga arkayo. Dhacdadaas waxaa lagu magacaabaa gravitational lensing.

Dhulka ma innagaa naloo abuuray?

Dhulkaan aan ku dhaqannahay korkiisa boqolkiiba 71 (71%) waa bado ayna dadku ku noolaan karaynin. Boqolkiiba 29-ka (29%) soo hadhay, saddex u dhig hal dhig, ama 33% waa saxaro iyo lama dagaan. Halka dhig ee soo haray, 20 million oo kilometer in kabadan waa qaaradda Antarctica iyo Arctic oo ah baraf iyo lama dagaan uuna dadku ku noolaan karaynin noloshuna suurta gal ku ahayn!

Xeerashii Newton qaybtii u danbaysay

Kawnku waxa uu ku dhisan yahay "xeerar" aynu baadhi karno, heli karno walibana fahmi karno, arrintaasi waa muhiim waana arrin ah in qof walba niyadda ku hayo. Tusaale, haddii Kuuriyada Woqooyi ay mid ka mid ah gantaalladeeda qaaradaha iskaga goosha(ICBMs) ku riddo Maraykanka taasi waxay caddayn utahay in injineerrada Kim Jong Un ugu yaraan fahmeen xeerasha cuf-isjiidadka iyo kuwa socdaalka(laws...

Dayax iyo Qorrax madoobaadka

21 bishan(June) ee sannadkan(2020) waxa madoobaan doonta cadceedda, waxa si fiican looga arki doonaa wadamada inyar ka sarreeya dhulbadhaha. Nasiib daro awawyaasheen iyo dadkii inaga horeeyay aad ayay uga cabsan jireen dayax iyo qorrax madoobaadka, waxay moodi jireen inay ilaahyada ka cadhaysiiyeen, marka dhacdooyinkan dabiiciga ahi dhacaan waxay dadku baryi jireen ilaahyada xoolana way u sadqayn...

Xuubka bikradu caddayn ma u yahay bikranimada gabadha?

Sida in badan oo idinka mid ah waxaan ku koray aaminsanaanta in hymenka (xuubka bikrada) uu yahay caddayn bikranimo. Laakiin waxaa soo baxday in aan dhammaanteen khaldanayn. Waxaan ogaanay waa in sheekada caanka ah ee la inooga sheegay bikranimadda haweenka ay ku salaysan tahay labo khuraafaad. Sidaas oo ay tahay runta dhabta ah ee bikronimada haweenka ma ahayn wax ka qarsoon culumadda...

Dilaaga Caruurta – Hutchinson Gifford Progeria

Qalad ku yimaada hal hidda-side, LMNA, ayaa horseeda isbadal aanan caadi ahayn oo ku yimaada barootiinka lamin A, kaas oo waxyeeleeya dahaarka bu’da unugga kolkaasna sababa in unuggu si deg deg ah u dhinto asaga oo aanan qaangaarin. Intaas oo kali ah kuma eka e, cilladani waxa ay si tartiib ah oo xanuun badan u dishaa ilmaha ayada oo ku keenaysa gabow deg deg ah oo xawaare sare ku socda...

Farsamada Alle: Xamaaratadii dheddigga ahayd

Xamaaratadan yar ee uu sawirkeedu hoos ka muuqdo, waxaa loo yaqaan desert grassland whiptail lizard, waxaana aad looga helaa meelaha lama-degaanka ah (desert) iyo lama-degaan-lamoodka (semi-desert). Waxa cajiibka ka ah noolahan yari waa in dhamaantiis yahay dheddig oo keli ah oo aanan lahayn wax lab ah. Waxa ay u tarmaan hab gooni ah oo loo yaqaano parthenogenesis, habkani uma baahna in ukunta...