Qaybta

Saynis

S

Asalka Nolosha (Origin of life)

Saynisyahannadu waxay isku raacsan yihiin muddo laga joogo 4.6 bilyan sanno ka hor in daruur boodh-gaaseed oo cufnaan badan leh heehaabaysa fagaagga oo la yidhaa SOLAR NEBULA ay isku duntay markii ay soo gaadheen xoogag ka soo firdhaday xidigo qarxay oo la jaar ahaa. Arintaasi oo garabsanaysa cufis-jiidadku waxay keentay in wareeg ay sameyso daruur-gaaseedkii isla markaana qaab dhismeedkeedi uu...

Diin iyo Damiir

1964-gii cilmibaaris ay Northwestern University ku sameeyeen Masserman, Wechkin iyo Terris ayaa waxa ay ku bareen daanyeero in ay katiinad jiidaan markay cunno rabaan, kadibna katiinaddii waxay ku program gareeyeen in marka la jiido ay koranto dhaliso. Korantada waxaa lagu dhajiyay daanyeer ku jira qol ku dhagan ka katiinada jiidaya, waxaana loo dhaxaysiiyay labadooda dhalo la iska dhex arko...

Aragtida Qaraxa Wayn waa xaqiiqo Cilmiya “Big Bang theory”

Guud ahaan diimuhu waxay si adag u diidaan aragtidan inkastoo ay jiraan diimo isla rogroga waxyaabaha uu saynisku shaaca ka qaado. Hadana kuwa ka run sheega nusuusta ay wataan ma ogola dhaqankaa jirjiroolaynta ah. Inta badan marka aad maqaal aqooneed akhrinayso waxa quman inaanad si toos ah u liqin macluumaadka laguu sheegayo. Markaa akhriste waxan kaa codsanayaa inaad iska shaandhayso...

Tadawurku waa xaqiiqo cilmiya

Waxaad arkaysaa dad si fudud u yasaya aragtidii Daarwiin ee Tadawurka. Waxa qurux badan qofku markuu wax durayo inuu aqoon u lahaado. Iyadoon meel fog laga eegin cadaymaha Tadawurka, adiga akhristaha ah ayaa tusaale nool u ah. Haddaad u fiirsato jidhkaaga waxa laga helayaa xubno aanad u baahnayn oo aan faa’ido buuran kuu lahayn laakin awoowyaashii aad ka soo tafiirantay muhiim u ahaa.

Xulashada Dabeecadda (Natural Selection)

Noole kasta waxa aasaas u ah (DNA) oo laga dhaxlo labada waalid. DNA-du waxay ka koobantahay afar qayb dhismeedyo oo loo yaqaan Nucleotides kala ahna [ Adenine (A), Thymine (T), Guanine (G) iyo Cytosine (C) ]. Qayb-dhismeeyda aynu sheegnay labo-labo ayay isugu xidhmaan, tusaale : (A-T), (C-G), (A-T)  iyo (G-C). Qaabka ay u habaysan yihiin (Isugu xig-xigaan) ayaa u taagan macluumaad (Cord) oo...

Waaritaan (Immortality)

Si guud marka loo eego erayga "waaritaan" waxa uu ka dhigan yahay - in nolosha lagu waaro. Waa nolol aan dhammaad lahayn oo dhimasho la'aan ah. Balse marka laga eego dhanka diimaha midba si bay u dhigtaa; doodaha falsafadeed ee ka warrama ruuxda si bay u sharxaan; sayniskuna si buu u arkaa waaritaanka nolosha.

Nabinimada Einstein

Albert Einstein 1905-kii wuxuu sheegay in haddii walax mug culus sida qorax, black hole ama bah-qoraxeed ay kala dhex galaan ileyka meesha uu ka soo unkamayo iyo isha eegaysa uu iftiinku leexsamayo oo meeshiisii meelaan ahayn laga arkayo. Dhacdadaas waxaa lagu magacaabaa gravitational lensing.

Dhulka ma innagaa naloo abuuray?

Dhulkaan aan ku dhaqannahay korkiisa boqolkiiba 71 (71%) waa bado ayna dadku ku noolaan karaynin. Boqolkiiba 29-ka (29%) soo hadhay, saddex u dhig hal dhig, ama 33% waa saxaro iyo lama dagaan. Halka dhig ee soo haray, 20 million oo kilometer in kabadan waa qaaradda Antarctica iyo Arctic oo ah baraf iyo lama dagaan uuna dadku ku noolaan karaynin noloshuna suurta gal ku ahayn!

Xeerashii Newton qaybtii u danbaysay

Kawnku waxa uu ku dhisan yahay "xeerar" aynu baadhi karno, heli karno walibana fahmi karno, arrintaasi waa muhiim waana arrin ah in qof walba niyadda ku hayo. Tusaale, haddii Kuuriyada Woqooyi ay mid ka mid ah gantaalladeeda qaaradaha iskaga goosha(ICBMs) ku riddo Maraykanka taasi waxay caddayn utahay in injineerrada Kim Jong Un ugu yaraan fahmeen xeerasha cuf-isjiidadka iyo kuwa socdaalka(laws...

Dayax iyo Qorrax madoobaadka

21 bishan(June) ee sannadkan(2020) waxa madoobaan doonta cadceedda, waxa si fiican looga arki doonaa wadamada inyar ka sarreeya dhulbadhaha. Nasiib daro awawyaasheen iyo dadkii inaga horeeyay aad ayay uga cabsan jireen dayax iyo qorrax madoobaadka, waxay moodi jireen inay ilaahyada ka cadhaysiiyeen, marka dhacdooyinkan dabiiciga ahi dhacaan waxay dadku baryi jireen ilaahyada xoolana way u sadqayn...